krzyz2

Turystyczny szlak po kamiennych krzyżach bruśnieńskich

Szacuje się, że przez kilkaset lat ludowej sztuki kamieniarskiej w Starym Bruśnie powstało tysiące krzyży i figur cmentarnych – dotąd nie zostały jeszcze policzone. W całym powiecie jest około 600 krzyży przydrożnych. Z obecnie nieistniejącej wioski wychodziły małe obiekty sakralne stawiane na rozdrożach, przed domami i w polach. Kamienne krzyże, ważny punkt kultu religijnego, to pamiątki zniesienia pańszczyzny, ustania zarazy we wsi oraz podziękowania za szczęśliwy powrót z I wojny, wysłuchania modlitw i odpuszczenia grzechów.

Od wielu lat potrzebowały opieki. Dopiero w zeszłym roku został przeprowadzony spis przydrożnych figur Ziemi Lubaczowskiej. Nie było to zadanie z kartką i długopisem. Krzyż należało posklejać z pęknięć i skompletować, później oczyścić – szpachelką i szczotką odsłonić inskrypcje i detale płaskorzeźb spod wielu warstw farby, mchu i zabrudzeń. Inicjatorem akcji był Grzegorz Ciećka, mieszkaniec Horyńca-Zdroju, który w ubiegłym roku wykonał podstawowe prace. To one pozwolą rozpocząć proces objęcia przydrożnych figur bruśnieńskich ochroną prawną.

Teraz pięćdziesiąt najciekawszych historycznie i artystycznie stworzy turystyczny szlak. Każda gmina powiatu lubaczowskiego ma jakąś niezwykłą historię, której swoistym pomnikiem jest kamienny krzyż. Wkrótce, po starannej selekcji, wybrany zostanie jeden reprezentatywny i stanie się kamiennym logotypem dla każdej. Czarno-białe fotografie pokażą historię ośmiu obiektów, które będą używane do promocji trasy. Celem związanym z tym projektem jest zrobienie z kamiennych krzyży przydrożnych znak rozpoznawczy Ziemi Lubaczowskiej.

Niedługo więcej informacji na temat przedsięwzięcia

Fot. Proces rozpoznania historii i motywów powstania krzyża na podstawie inskrypcji po ukraińsku i w języku staro-cerkiewno-słowiańskim – do tego celu Grzegorz Ciećka nauczył się odczytywać najstarszy słowiański alfabet liturgiczny.

Justyna Ziętek

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *